Jubileumweekend 50 jaar Notoarestoen

Dit jaar bestaat het arboretum 50 jaar! Behalve het genieten van de bloemenpracht van honderden rododendrons, staat het jubileumweekend van 12-13 mei vooral ook in het teken van kunst. Zaterdag 12 mei om 15.00 uur onthult de heer Paas, commissaris van de Koning in de provincie Groningen, een  borstbeeld van  notaris Cornelus Nanning Smit (1916-2002), oprichter van Notoarestoen. Een eerbetoon aan diens unieke levenswerk, waarbij een kaal winderig weiland werd  getransformeerd tot een exotisch  paradijsje. Het beeld, gemaakt door kunstenares  Angelien Coco Martin, krijgt een centrale plek in de tuin.  In het tuinhuis van het arboretum  zijn kunstwerkjes te bewonderen van kinderen uit Eenrum.  Hoe beleven zij de rododendrons en andere exoten in hun dorp? De schilderijen zijn gemaakt onder leiding van kunstenares Antje Sonnenschein. Tegelijkertijd wordt de echtgenote van de notaris, Afina Smit, in  het zonnetje gezet in galerie  Het Raadhuis in Eenrum.  Gedurende het weekend is er een exclusieve expositie van twee  prachtige portretten van Afina gemaakt door Ekke Kleima in de jaren  dertig.  Kleima was lid  van de Groninger Kunstkring De Ploeg en bevriend met het echtpaar. In ruil ”voor een doosje  sigaren”  maakte hij een ontroerend olieverfschilderij van de jonge vrouw met de poppenkast  figuren Jan Klaassen en Katrijn.

Nieuwsbrief Najaar 2017

Beste vrijwilligers, donateurs en relaties,

Herfststormen en rustig najaarsweer wisselen elkaar af.  Het is tijd om het afgelopen seizoen te overdenken. Graag praat ik u bij over gebeurtenissen en plannen in de Notoarestoen. 

 

Geuren en kleurenfeest

Onze open dagen vielen dit jaar in de weekends 20/21 en 27/28 mei. Als bestuur is het altijd weer een verrassing dat mensen van heinde en verre  “onze” tuin komen bezoeken. Ook dit jaar kreeg het arboretum in volle bloei veel bezoek.  Velen streken na de wandeling neer bij het tuinhuis, waar ze gastvrij werden ontvangen door Martha en haar zorgzame theedames.  Er werd ook muziek gemaakt tussen de rododendrons. Het ensemble Con Pasiones bracht op zondag 21 mei een speciaal voor de Notoarestoen gekozen programma: gevarieerde klassieke muziek waarbij natuur, vogels en bloemen de boventoon voerden. Op zondag 28 mei kreeg de band Vrijjazzie vrij spel in de tuin met hun heel eigen interpretatie van jazz, blues, latin en popsongs.

Voor 2018 kunt u alvast de volgende data van de open dagen in de agenda zetten: de weekends van 5&6 en 12&13 mei!

 

50 jaar Arboretum Notoarestoen

Het jaar 2018 zal een bijzonder jaar zijn voor de Notoarestoen. Dan is het 50 jaar geleden dat notaris Smit de eerste schop in de grond zette om zijn droom, een bomentuin stichten in Eenrum, waar te maken. Graag vertellen wij u alvast welke feestelijkheden u te wachten staan!

In april gaan kinderen uit groep 6 van de basisschool schilderijen maken in het Arboretum onder leiding van Antje Sonnenschein.

Zaterdag 12 mei is het receptie dag! Vrijjazzie treedt op, er is een doorlopende filmvoorstelling, de schilderijen van de kinderen worden tentoongesteld.  Tenslotte zal  een borstbeeld van notaris Smit worden onthuld.  Dit beeld is van de hand van kunstenares Angelien Coco Martin uit Roden.

In juni geeft  het jeugdorkest van Orpheus een concert. 

In oktober verschijnt een herdenkingsboek waarin historie  en beelden van de tuin, interviews van enkele Eenrummers en visie op de toekomst.

Op 23 november gaan de kleuters groenman Martin Spiljart helpen met het planten van 10 bomen in de tuin. Deze feestelijke gebeurtenis herinnert aan de gedenkwaardige datum 23 november 1968. Op deze dag plantte notaris Smit met hulp van dertig vrijwilligers “77 bomen en 2550 kleine boompjes en struiken” in een kaal weiland: de start van een unieke bomentuin in Noord-Groningen…..

Bestuurswisseling: afscheid en welkom

We moeten afscheid van een van onze hoveniers, tevens bestuurslid. Louis Vasse was ruim 6 jaar als vrijwilliger bij de Notoarestoen betrokken. Door zijn drukke baan en studie heeft kan hij geen tijd meer vrij maken voor de tuin. Wij zijn hem zeer erkentelijk voor al het werk dat hij belangeloos heeft verzet. Wij zullen hem gaan missen in het bestuur. We zijn dan ook blij om Janneke Meinardi als nieuw bestuurslid te kunnen verwelkomen. Janneke woont in Eenrum en is al langere tijd als vrijwilliger betrokken bij de tuin. We vinden het heel fijn dat er met Janneke een inwoner van Eenrum aan het bestuur is toegevoegd. De Notoarestoen en Eenrum horen bij elkaar en we vinden het belangrijk dat er een warme verbondenheid is tussen beiden.

 

Vrijwilligersuitje

Wij hebben de goede gewoonte om de vrijwilligers van het Arboretum één keer per jaar te trakteren op een dagje uit. Ook dit jaar werd hen een “groene” excursie aangeboden. Dit jaar bezochten we op zondag 24 september de stadstuin Kempkensberg in Groningen. Deze glooiende tuin ligt boven op het dak van de parkeergarage van het z.g. ‘Cruiseschip’, het gebouw van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en de Belastingdienst (BD). Op ca. 3,5 hectare zijn 55.000 vaste planten in 200 soorten en 40.000 bollen geplant. De beplanting langs de rand van de daktuin heeft een meer natuurlijk karakter en vormt zo een verbinding met het aangrenzende Sterrebos. Groenman Martin Spiljart gaf uitleg over het ontstaan en onderhoud van de tuin, waarna tijdens een zonnige wandeling kon worden genoten van vroege  herfstkleuren. De middag werd afgesloten met een borrel bij Restaurant Abraham Mosterd.

 

Gastvrouw

Wij zijn vereerd dat het arboretum ook dit najaar weer gastvrouw mag zijn. Op 28 oktober  was  de tuin onderdeel van de jaarlijks in Eenrum gehouden spooktocht. Op zondag 11 december zal er  voor het derde jaar de sfeervolle bijeenkomst zijn voor Wereldlichtjesdag. Er wordt dan stilgestaan bij alle kinderen die, op welke leeftijd en om welke reden dan ook, zijn overleden.

 

En dan nu het woord aan onze groenman Martin…..

 

Japanse vrienden

Ze staan altijd vooraan. Kleurrijke Japanners in de beroemdste tuin van de wereld, zich vergapend aan al die tulpen, narcissen, hyacinten en andere bolgewassen. Gelukkig zijn ze gemiddeld wat klein van stuk, dus je kunt er als Nederlander makkelijk overheen kijken.

Ja, het is er ieder jaar maar druk mee op de Keukenhof. Ook in Eenrum stonden, al uit de tijd dat de notaris de scepter over de tuin zwaaide, een paar Japanners. Afgelopen maand zijn ze uitgebreid met een twintigtal collega’s.

Bescheiden als Japanners zijn vallen ze niet zo op tussen hun grote Aziatische broeders uit de Himalaya. Toch zijn het prachtige planten die door hun bescheiden afmeting geschikt zijn voor kleinere tuinen. Daarnaast zijn ze wintergroen, sommigen verkleuren in de herfst,  onder invloed van kou en lichtvermindering, prachtig donkergroen of dieppurper. In het voorjaar veranderen ze in struiken waarbij het bladerdek geheel schuilgaat onder een felle kleurenpracht. Linnaeus, de plantkundige die alle planten en dieren een dubbele naam heeft gegeven, meende in de familie van de heideachtigen onderscheid te moeten maken tussen Azalea en Rhododendron. Immers Rhododendron hebben overwegend tien of meer meeldraden, terwijl Azalea vijf meeldraden heeft.  Salisbury toonde al in 1797 aan dat dit onderscheid niet te handhaven was en dus werden de azalea’s binnen Rhododendron ondergebracht.

Maar ja, in de volksmond blijven ze toch Japanse Azalea genoemd worden.

Door in de Notoarestoen jaarlijks het assortiment aan te vullen ontstaat langs het schelpenpad achter de woningen aan de Mattenesserlaan een kleurrijke baan van bescheiden groeiende Azalea japonicum cultivars.

Martin Spiljart

 

Met vriendelijke groet,

Het Bestuur Stichting Arboretum Notoarestoen

 

  Jan Smit   Jan Hink   Janneke Meinardi   Martin Spiljart   Marjolein Akse          

 

Actuele informatie: www.arboretumeenrum.nl. heeft u vragen: info@arboretumeenrum.nl of 0595-492058     Tip: Stuur deze nieuwsbrief gerust door aan vrienden of bekenden!

Geuren en Kleurenfeest 2018 — 5/6 mei & 12/13 mei

geuren_en_kleurenfeest_2009De bloei van honderden rododendrons in arboretum Notoarestoen in het schilderachtige Groninger wierdendorp Eenrum wordt jaarlijks gevierd met het Geuren & Kleurenfeest: gezellige open dagen met een theeschenkerij, rondleidingen en muziek.
De open dagen vallen dit jaar in de weekends van 5/6 en 12/13 mei.  Het tuinhuis met verandaterras aan de vijver is dan geopend van 11.00 tot 17.00 uur. U kunt er terecht voor koffie, (rhododendron) thee, biologische vruchtensap en taart. Beide weekends zijn er gratis rondleidingen en er is live muziek op het verandaterras ! Op zaterdag 5 mei van 14.00 – 16.00 u. geeft het ensemble ‘Con Pasiones’ een concertje met licht klassieke muziek, waarbij natuur, vogels en bloemen de boventoon voeren.   Op zaterdag 12 mei van 14.00 – 17.00 u. brengt de band ‘Vrijjazzie’ een repertoire van jazz, blues, latin en popsongs.

Dit jaar bestaat het arboretum 50 jaar! Behalve het genieten van de bloemenpracht van honderden rododendrons, staat het jubileumweekend van 12-13 mei vooral ook in het teken van kunst. Zaterdag 12 mei om 15.00 uur onthult de heer Paas, commissaris van de Koning in de provincie Groningen, een  borstbeeld van  notaris Cornelus Nanning Smit (1916-2002). Een eerbetoon aan diens unieke levenswerk, waarbij een kaal winderig weiland werd  getransformeerd tot een exotisch  paradijsje. Het beeld, gemaakt door kunstenares  Angelien Coco Martin, krijgt een centrale plek in de tuin.  In het tuinhuis van het arboretum  zijn kunstwerkjes te bewonderen van kinderen uit Eenrum.  Hoe beleven zij de rododendrons en andere exoten in hun dorp? De schilderijen zijn gemaakt onder leiding van kunstenares Antje Sonnenschein. Tegelijkertijd wordt de echtgenote van de notaris, Afina Smit, in  het zonnetje gezet in galerie  Het Raadhuis in Eenrum.  Gedurende het weekend is er een exclusieve expositie van twee  prachtige portretten van Afina gemaakt door Ekke Kleima in de jaren  dertig.  Kleima was lid  van de Groninger Kunstkring De Ploeg en bevriend met het echtpaar. In ruil ”voor een doosje  sigaren”  maakte hij een ontroerend olieverfschilderij van de jonge vrouw met de poppenkast  figuren Jan Klaassen en Katrijn.

Muzikale intermezzo’s tijdens Geuren en Kleurendagen 2018

Op zaterdag 5 mei van 14.00 – 16.00 uur geeft ‘Con Pasiones’ een middagconcert in de Notoarestoen. Het ensemble bestaat uit Reynold Blom – bariton, Gea Passies – sopraan, Janine Nijmeijer – mezzo-sopraan en Johanan Havinga – tenor & piano. Zij brengen een speciaal voor de Notoarestoen samengesteld programma: gevarieerde klassieke muziek waarbij natuur, vogels en bloemen de boventoon voeren!

 

 

Op zaterdag 12 mei  van 14.00 – 17.00 uur krijgt ‘Vrij Jazzie’ vrij spel in het arboretum. De band, bestaande uit Ingrid van der Meulen – zang, sopraansaxofoon, percussie, Robert van der Meulen – trombone, baritonsaxofoon, fretless bass, Pjotr Rijpstra – jazzgitaar, Hans Elmers –  electrische basgitaar, Anita Huininga – drums, percussie,  zal haar heel eigen jazzy muziek brengen: een repertoire met  jazz, blues, latin en popsongs!

 

 

 

Een sterfgeval in het Arboretum, de lijst en een app.

Op een rustige dag, zonder wind of regen, is ons een boom ontvallen. Het was nummer 113, de Malus ‘Butterball’. Hij lag op een zondag dwars over het pad. Nummer 113 is nu geschrapt – opgegeven als overleden.

Er bestaat een grote lijst met de nummers en de namen van alle bomen. Vroeger lag er een kopie van die lijst in een kastje bij de ingang. Iedereen kon hem er uit halen en meenemen om te zien hoe elke boom heette.

We werken er aan om dat op een nieuwe manier te doen: een app voor de telefoon die je vertelt wat je ziet, op elke plaats in het Arboretum.

Nummer 113 zal niet meer op de lijst staan, en ook niet in de app. We weten wel zeker dat er genoeg andere mooie dingen in zullen staan, en we begroeten u weer graag in het Arboretum: de tuin van Eenrum, altijd mooi.

Zondags Boomplantmoment voor twee trouwe vrijwilligers

Tijdens de Geuren en Kleurendagen was er op zondag 22 mei een klein feestje in de tuin. ’s Middags om half 4 werden Paul Datema en Piet Jansen in het zonnetje gezet omdat zij beiden al vele jaren als vrijwilliger actief zijn voor het arboretum. En dat niet alleen op de vaste werkochtenden, ook door de weeks wordt menig klusje geklaard.

Twee door onze groenman Martin speciaal voor deze plechtigheid gereserveerde bomen: de Magnolia ‘Heaven Scent’ (ook wel beverboom genoemd) en de Frangula alnus ‘Asplenifolia’ (smalbladige vuilboom) mochten door Paul en Piet worden geplant.

De twee vrijwilligers lieten zich niet storen door een pittig regenbuitje toen zij, omringd door familie en belangstellenden, hun bomen in de grond zetten.

Jan Smit memoreerde in zijn toespraak de trouw van beide vrijwilligers, voortkomend uit hun plezier voor het tuinieren, maar ook uit liefde voor de Notoarestoen. Paul is een vrijwilliger van het eerste uur. Bij de eerste vrijwilligersdag in oktober 1968 waarbij de windsingel is gepoot was hij ook van de partij. Daarna was hij twee keer aanwezig bij het wieden van de seradella die als groenbemester in het middengedeelte was gezaaid. Verder werd ook het werk van de andere vrijwilligers genoemd. Feiten die vertrouwen geven voor de toekomst van het arboretum.

Na afloop was er voor allen een gezellige afsluiting in het tuinhuis met een hapje en een drankje.

Trouwe donateurs planten bomen in “De Tuin van Eenrum”

20150503_15210220150503_152414Op de Geuren en Kleurendagen begin mei was er een klein, maar bijzonder evenement: er werden twee bomen geplant door donateurs die allebei helemaal in Zuid Holland wonen!

De heer Van Cleef en de familie Cortel steunen beiden al jaren het Arboretum, net als heel veel Eenrummers en mensen rondom Eenrum. Zij doen dit net als velen omdat ze weten dat het een bijzondere tuin is en omdat ze weten dat deze veel geld kost. De familie Cortel komt ook elk jaar kijken naar onze mooie tuin van Eenrum.

Jaarlijks geven zij een groot bedrag aan het Arboretum, en daarvoor werden zij in het zonnetje gezet: de familie Cortel plantte een nieuwe, paarse magnolia, een prachtig bloeiend en al groot exemplaar. “Het is ook nog mijn lievelingskleur”, zei mevrouw Cortel. De heer Van Cleef plantte een bijzondere, mooi donkerbloeiende, Malus (appel). “Ik ga in het vervolg ook elk jaar even kijken!” meldde hij. Jarenlang heeft hij geld gegeven zonder te komen kijken hoe mooi de tuin werd, en nu was hij onder de indruk.

Waar de familie Cortel en de heer Van Cleef ook van onder de indruk zijn is de grote inzet die de vrijwilligers elk jaar weer laten zien. Dat willen we graag doorgeven: met de hulp die vrijwilligers bieden geven zij Eenrum iets prachtigs: zonder vrijwilligers geen mooi Arboretum!

Wij hopen dat de geplante bomen het goed zullen doen en dat zij nog jaren de tuin mogen helpen verfraaien – net als de vele vrijwilligers dat doen.

Kleurenfestival van de Rhododendron

“Als ik dit schrijf is het bijna Pasen, en hebben we net de landelijke Aktie NLdoet achter de rug.  Het Geuren en Kleurenfestijn komt er weer aan en ik dacht: misschien is een artikel dat beknopt weergeeft hoe kleuren in de cultivars zijn ontstaan interessant. Het was al lang bekend dat door verschillende soorten Rhododendron met elkaar te kruisen het pallet van bloemkleuren kon worden vergroot. Het kleurenpatroon van de grootbloemige Rhododendron was in begin 1900 in Europa nog niet zo groot. Vooral paarse, rose en witte cultivars waren er genoeg. Immers kruisingen werden vooral gemaakt met Rh. caucasicum. Rh. catawbiense en Rh. ponticum als ouders. Zo kwam het eerste rood in cultivars door gebruik te maken van Rhododendron arborea uit de Himalaya. In het arboretum staat op dit moment een arboreahybride te bloeien onder de grote eikenboom nabij de picknicktafel. Probleem was wel dat door met Rh. arborea te kruisen ook twee minder goede eigenschappen meegegeven werd aan de cultivar, namelijk matig winterhard en te vroege bloei, soms al begin maart. Ook rood van Rh. strigillosum werd een mogelijkheid toen deze soort werd ontdekt in 1904. Dit bleek een soort te zijn die op beschutte standplaatsen voldoende winterhard is. Denk maar eens aan de prachtige Rh. ‘Taurus’ die op een groot aantal plekken in het arboretum staat, en in april grote brandweerrode bloemen produceert. Geel was ook zo’n kleur die veredelaars wilden gebruiken. Eerst werd gebruik gemaakt van Rh. campylocarpum, maar vooral door de komst van Rh. wardii kwamen er kruisingen op de markt met intens geel gekleurde bloemen die ook voor onze streken voldoende winterhard zijn. In het arboretum staan deze in de zogenaamde “Bruns collectie”, je kunt die vinden bij de picknickbank. Ook de gele cultivars die onder de Sitkasparren staan, net voorbij het tuinhuis, zijn hier voorbeelden van. Echte soorten als Rh. keiskei, Rh. lutescens (deze laatste staat nu bij het tuinhuis volop in bloei) zijn vooral van belang geweest voor kruisingen voor kleinbloemige hybriden. Maar de kleinbloemige Rhododendron is misschien nog een inspiratiebron voor een volgend artikel.”                                                                                                                                              Martin Spiljart


Stratego

“Sinds het begin van de grote veldslag in 2003 heeft de Generaal langzaam maar zeker meer land weten te veroveren. Hij heeft veel moeite moeten doen om niet te verliezen. Zijn positie vanuit het beschutte opereren werd abrupt veranderd in oorlog voeren in het open veld. Ja, de vijandige aanvallen vanuit het westen hadden je flink beschadigd, je camouflage brak af als luciferhoutjes. Steeds heb je die aanvallen weten te pareren. Jij bent sterk gebleken, jij bent een militair in hart en nieren, jij bent de strateeg.

Voorbij het theehuis, in de grote bocht naar links sta je te pronken, een machtige plant. Het is een plant uit één stuk, al zou je dat niet zeggen. In de bloeitijd, laat in het voorjaar, sta je vol grote paarsrode bloemen.R._Generaal _Eisenhower_ Notoarestoen

Rhododendron General D. Eisenhower is al een oudje, het is een Nederlandse Griffithianum – hybride uit eind jaren veertig van de vorige eeuw. Rhododendron griffithianum werd veel gebruikt als kruisingsouder om een rode bloemkleur te krijgen. Alleen heeft deze rhododendron ook nadelen, is o.a. behoorlijk windgevoelig. Vandaar de grote windschade na 2004, toen de windsingel aan de Mattenesserlaan was weggehakt. Maar nu, tien jaar later, staat hij er weer florissant bij.

Ja Generaal, jij groeit zo sterk dat het asfaltpad al ruim een halve meter smaller is geworden. De snoeischaar zal ingezet moeten worden om jouw veroveringsdrang te bedwingen!”

                                                                                                

                                                                                                                        

Martin Spiljart

Martin Spiljart


Buigen of ….. barsten

“Her en der zag je de afgelopen tijd dat er bomen bij zijn gaan liggen, klaarblijkelijk het staan zat geworden. Ik hoor je al zeggen: “Wat bezielt je nou, doodzonde, zo’n mooi exemplaar en dan gooi je nu al het bijltje erbij neer. Had je het niet nog een tijdje kunnen uithouden, dan had ik van je kunnen blijven genieten”. Ja, makkelijk praten, ga zelf daar maar eens staan, dan piep je wel anders, wat wil je, als de wind zo onophoudelijk tegen je aan beukt. Dan moet je wel buigen of ….. barsten.Menig boom in het arboretum heeft de afgelopen stormen dan ook niet overleefd. Zeker voor ons als natuurgenieters is dit doodzonde. Maar de natuur zelf heeft daar zijn eigen gedachten bij. Het is een mogelijkheid om kansen te geven aan anderen. Door de jaren heen zijn door veranderde bodemomstandigheden de wortels niet in staat gebleken zich stevig te blijven verankeren aan de bodem, met als gevolg: het omwaaien van deze verzwakte bomen. Maar niet langer getreurd, hierdoor ontstaat weer ruimte voor jonge exemplaren om uit te groeien tot nieuwe bomen.Zeker als beheerder ben ook ik verdrietig als zo’n redelijk exemplaar van een Anna Paulownaboom: Paulownia tomentosa omwaait. Grote exemplaren van deze boom zijn hier te lande zeldzaam. Maar de Voorzienigheid heeft ertoe bijgedragen dat op hetzelfde moment dat ons exemplaar er bij ging liggen we door de Russisch Orthodoxe kerk een nieuwe kregen aangeboden. Deze kan nu weer uitgroeien tot een prachtige gezonde boom.Ook één van de Moerascypressen: Taxodium distichum werd zo zwaar beschadigd dat afzagen noodzakelijk werd. De twee nog bestaande exemplaren hebben hierdoor echter iets meer ruimte gekregen.Het bestuur van de Notoarestoen zal zeker, op de plekken waar nu ruimte gekomen is door het omvallen van volwassen bomen, nieuwe beplanting aanbrengen. Daardoor kunnen u en ik blijven genieten van dit stukje Eenrum en wordt aan de wens van de grondlegger van het arboretum, Notaris Smit, tegemoet gekomen om zorg te blijven dragen de diversiteit aan planten in het arboretum te vergroten.”

 Martin Spiljart